Pieniądze napędzają świat

Wyśmienity artysta, który mówi o wszystkim, co musisz wiedzieć o pieniądzach, z wyjątkiem tego, jak zarobić więcej

Monte dei Paschi, Siena, najstarszy bank świata

Książka – Ukuto: Bogate życie pieniądza i jak ukształtowała nas jego historia

rodzaje drzew i obrazy

Autor: Kabir Sehgal

Wydawca: Hachette Indie

Strony: 336

Cena: 499 zł

Łatwo jest pisać książki o pieniądzach. Istnieje od tysiącleci, setki władz terytorialnych wyemitowały tysiące walut o różnych wartościach, a od czasu pojawienia się banków opierało się na nim wiele instrumentów finansowych. Świat pieniędzy i finansów jest skomplikowany; samo opisanie tego może wypełnić tysiące stron. Wyjaśnienie i uproszczenie może wypełnić o wiele więcej. Dla kogoś, kto nie szuka praktycznej wiedzy na temat tego, co zrobić z pieniędzmi, książka Kabira Sehgala jest pikantnym, zabawnym, choć nieco powierzchownym przewodnikiem.

Autor jest bankierem, który prawdopodobnie pomaga ludziom inwestować pieniądze. W trakcie swojej pracy dużo podróżował; wszędzie spotyka nowe mechanizmy, instytucje, zwyczaje i sposoby myślenia. Na podstawie swoich obserwacji stworzył historię — mnóstwo historii — które nie mają na celu pouczania, ale które przekazują ogromną masę różnorodnych informacji, nie przytłaczając czytelnika. Na koniec nie będzie w stanie nazwać tego, czego się dowiedziała, ale on odejdzie rozbawiony i rozbawiony.

Ekonomia pieniądza zaczyna się od spostrzeżenia, że ​​pieniądz jest środkiem wymiany. Sehgal zaczyna się od wymiany, ale wraca do wymiany między prymitywnymi organizmami zwanymi Zooxanthellae a koralowcami, które zamieszkują. To fascynujące, choć trochę naciągane. Jedną z mocnych stron tej książki jest to, że Sehgal nie jest ekonomistą i nie musi zdobywać szacunku swoich rówieśników, dzięki czemu może szeroko zajmować się obszarami wiedzy, których nie musi opanować i które nie mają nic wspólnego pieniądze, takie jak stosunek bioder do talii kobiet z paleolitu. Przypomina to trochę bazar kabaadi – nie chodzi się tam po coś konkretnego, ale żeby zaskoczyć się czymś dziwnym i nieoczekiwanym.

Z pieniędzy Sehgal zadłuża się. W ekonomii prowadziłoby to do umów, instrumentów i praw. Sehgal zwraca jednak uwagę na niejednoznaczność między prezentami, które normalnie nie powodują powstania długu, a nieformalnymi zobowiązaniami i poczuciem winy, jakie stwarzają – jak to się sprawdza w społeczeństwach wymagających podarunków, takich jak Japonia i Polinezja. Prezenty w takich społeczeństwach tworzą skomplikowane zwyczaje i stawiają ludzi przed trudnymi decyzjami. Na przykład prezent powinien sprawić, że odbiorca poczuje się wdzięczny, ale nie powinien być tak trywialny, aby go urazić; ani ciężar daru zwrotnego, który może czuć się zobowiązany dać, nie powinien być zbyt ciężki.

Następnie Sehgal przechodzi krótko do historii pieniądza, monet i metali. To dość standardowe rzeczy, z wyjątkiem jego dygresji w alchemię. Sztuka przekształcania metali nieszlachetnych w złoto i srebro jest fikcją, ale w starożytności była traktowana poważnie. Może warto poświęcić chwilę na naukę starożytnego arabskiego (alchemia to po arabsku chemia) i odnalezienie sekretu. Ale dziś łatwiej byłoby zrobić dyplom z zarządzania i dołączyć do banku, który tworzy pieniądze. Sehgal wchodzi również w spór między metalizmem a czartalizmem. Myślałem, że zostało to ustalone dawno temu: wartość pieniędzy jest tym, za co się je wymienia w transakcjach, które nie mogą istnieć bez sieci społecznościowych. Gdyby Robinson Crusoe znalazł na swojej wyspie stosy mohurów, byłyby dla niego bezużyteczne.

To prowadzi Sehgala do początków pieniądza fiducjarnego, pieniądza, który sam w sobie jest bezwartościowy – na przykład papier – i ma wartość tylko dlatego, że rząd go akceptuje i zarządza jego podażą. To całkiem proste, ale historia Sehgala o Johnie Law, który sprzedał ideę fiducjarnych pieniędzy królowi Francji, czyni ją interesującą. To prowadzi go do nowoczesnych instrumentów pochodnych, takich jak karty kredytowe, PayPal, Bitcoin i tak dalej. Szybki przegląd tej dziedziny nie jest jasny, ale jest to rozwijająca się historia, więc być może jest zbyt wcześnie, aby to zrozumieć.

Kolejny rozdział łączy pieniądze z religią. Religie mają coś do powiedzenia na temat popędu ekonomicznego, zwłaszcza własnego interesu. To daje Sehgalowi wystarczająco dużo materiału; ale ma niewiele wspólnego z pieniędzmi. Islamski zakaz odsetek jest jedynym bezpośrednim religijnym odniesieniem do pieniędzy.

Najciekawszy jest ostatni rozdział. Chodzi o numizmatyków, których zna Sehgal i monety, które znaleźli. Zaczyna się od zdjęcia archeologa z Bangladeszu wykopującego monety janapada z lat 400-600 p.n.e., podczas gdy Sehgal patrzy. Następnie przechodzi do historii monety Double Eagle o wartości 20 USD, wydanej za czasów prezydenta Theodore'a Roosevelta. Poza tym jest o wiele więcej. Jest to idealna książka przy łóżku, którą można otworzyć w dowolnym miejscu i czytać przez 10 minut przed drzemką.

Ashok V Desai jest wymarłym ekonomistą i początkującym twórcą słów