Jak warsztaty tworzenia lalek u filmowca odwróciły pojęcie piękna, chaosu

Nie chodzi o kolor czy formę, wygląd czy kształt. Chodzi o rozpakowywanie osobowości, mówi pochodząca z Bengaluru reżyserka Hansa Thapliyal.

Hansa Thapliyal prowadzi warsztaty tworzenia lalek. (Źródło: Hansa Thapliyal)

Kilka lat temu, w środku nocy, mieszkająca w Bengaluru reżyserka Hansa Thapliyal zdała sobie sprawę, że następnego dnia są urodziny jej przyjaciółki, i postanowiła zrobić dla niej lalkę. W kuchni leżały bibułki, a na stole roboczym butelki czerwonego i niebieskiego atramentu. Zmieszałem atramenty do fioletowego odcienia i zanurzyłem w nim chusteczkę. Nasączona atramentem i pognieciona tkanka stała się ciałem, mówi. Następnie Thapliyal znalazł kawałek drutu, który nawinięty nitką stał się twarzą. Odkryłem trochę upuszczać od krawędzi dupatta i zrobił koronę. Moja przyjaciółka nosi szpilkę do nosa, więc włożyłem szpilkę do nosa dla lalki i zaczęła stawać się sobą, mówi Thapliyal. Białą nicią zrobiła dla lalki cztery lub pięć cienkich warkoczy. Dałem lalce małe oczy, spojrzałem na nią i powiedziałem: „Jesteś Bhooti Devi”, mówi.

zielona gąsienica z żółtymi i czarnymi plamami

17 i 18 maja, w godzinach 15:00-18:00 Thapliyal poprowadzi warsztaty tworzenia lalek, podczas których będzie można tworzyć dziwne rzeczy. Tradycyjnie lalki były uroczymi zabawkami dla dzieci lub misternie wykonanymi artefaktami dla kolekcjonerów. Mnóstwo filmów spopularyzowało straszną lalkę. Lalki Thapliyal są jednak sprzeczne z konwencjami. Mamy tyrańskie idee piękna. Nie uważam, że moje lalki wyglądają dziwnie, ale rozumiem, że ktoś inny może, mówi.

Lalka o różowej skórze. (Źródło: Hansa Thapliyal)

W zatłoczonym świecie filmów dokumentalnych Thapliyal, która ukończyła FTII w 1998 roku, jest szanowana za swoją pracę nad historiami technologii poprzedzających kino. Filmy, które nakręciła, Zewnętrzne wnętrze oraz Studio Ghar Ek , były pokazywane m.in. na festiwalach IAWRT i Open Frame w Delhi. Kolejny film, Kino ka Sapna Dekha Hai kręci się wokół trzech kobiet mieszkających blisko miasta filmowego i ich związku z kinem. Thapliyal był także zastępcą dyrektora w Była kiedyś królową , film o ideach pokoju i sprawiedliwości oraz ich znaczeniu dla kobiet w Kaszmirze.

Lalki to jej mniej znana pasja. Nigdy nie rozumiałam swojej fascynacji lalkami, dlatego robię je bez zadawania zbyt wielu pytań o to, dlaczego mi się podobały. Ale z biegiem czasu robienie lalek stało się czymś, co mogę robić bez zahamowań. Być może jestem bardziej skrępowany moją pracą filmową i myśleniem. „To nie jest wystarczająco dobre i nie jest to właściwy sposób, ale z lalkami nie mam żadnych wcześniejszych pomysłów na to, jak to powinno być lub wyglądać”, mówi.

Posługuje się tym samym instynktem twórczym, co jako dziecko, dorastając w Lucknow, kiedy odcięła złote włosy z dojrzałej kolby kukurydzy i zrobiła z nich blond frędzle dla lalki. Jej filmy The Outside In, wyprodukowane przez PSBT w Delhi, opowiadają o dwóch kobietach, które robią lalki, i Studio Ghar Ek która kręci się wokół jej rodzinnego domu, zawiera kolejną lalkę, którą wykonała, której skóra jest różowa z różowego materiału. Uważam, że wolność tworzenia lalek przenoszę do innych moich prac. Czuję, że nie boję się chaosu rzeczy. Jest coś przyjemnego w robieniu rzeczy, mówi.

Uczestniczka zaczyna od dowolnego materiału na swoich warsztatach, od kawałka plastiku po papier. W pierwszym kroku przekształcają każdy kawałek materiału. Możesz wziąć nożyczki do materiału lub zszyć go lub szarpnąć. Wystarczy, że zaznaczysz swój ślad na materiale. To są sposoby, w jakie wychodzisz z siebie, mówi. W Shristi w Bengaluru jej warsztaty tworzenia lalek trwają dwa tygodnie i obejmują dzielenie się materiałami i wspomnieniami. Na warsztacie internetowym, który trwa trzy godziny, będzie przerwa na rozmowę na różne tematy, np. spostrzeżenia na temat obecnej sytuacji. W następnej fazie uczestnicy mogą spojrzeć na wszystko, co wydaje się sugerować formę, i zacząć składać rzeczy razem, aby stworzyć kształt. Pracują nad tym, dopóki nie będą usatysfakcjonowani. Mam przeczucie, że dostaną swoją lalkę. Na koniec warsztatów wyjdzie jakiś mały facet, którego uczestnicy sami rozpoznają i do którego będą się przywiązywać – mówi. Lalki nie mają imion, ale ich wygląd nadaje im osobowości.